Deel 2: hoe benutten we het elektriciteitsnet slimmer?

Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet op piekmomenten overbelast raakt. Dit vormt een groeiend probleem, zeker nu gemeenten zoals Barneveld hun woningbouwambities willen waarmaken en bedrijven willen verduurzamen. 

De gemeente heeft geen directe invloed op het wel of niet aansluiten van nieuwe woningen (kleinverbruiksaansluitingen genoemd) omdat netbeheerders zoals Liander en TenneT dat doen. De gemeente is er wél bij gebaat dat bestaande aansluitingen zo goed mogelijk worden gebruikt. Zo besparen we transportcapaciteit. Dat is de maximale hoeveelheid elektriciteit die veilig en betrouwbaar via het elektriciteitsnet kan worden vervoerd. Vanaf 2026 dreigt zelfs een volledige stop op nieuwe aansluitingen, tenzij we als regio 100 MW aan transportcapaciteit besparen. Samenwerking is dus noodzakelijk.

Hoe doen we dat in de praktijk: bestaande aansluitingen zo goed mogelijk gebruiken?

Bestaande infrastructuur beter benutten

Het uitbreiden van het net kost jaren. Daarom moeten we het huidige net slimmer gebruiken. Dat kan door:

• Energieverbruik te spreiden: bijvoorbeeld door apparaten buiten piekuren te gebruiken.
• Flexibel energiemanagement: bedrijven en consumenten kunnen hun verbruik afstemmen op momenten dat er ruimte is op het net.
• Lokale opwek en opslag: opgewekte zonne-energie direct gebruiken of opslaan in batterijen voorkomt overbelasting.

Slimme oplossingen voor minder verbruik

Voor consumenten: Gebruik apparaten als de zon schijnt, investeer in een thuisbatterij om je eigen opgewekte energie later zelf te gebruiken, en beperk piekverbruik (zoals koken, wassen en laden van auto’s tegelijk).

Voor bedrijven: Zet in op energiebesparing, energieopslag, en samenwerking in ‘energy hubs’ met andere bedrijven. Denk aan het delen van kabels of het flexibel inzetten van productieprocessen.

Wat kun je als burger doen?

• Gebruik zoveel mogelijk je eigen opgewekte stroom direct.
• Verspreid je energieverbruik over de dag.
• Overweeg een thuisbatterij voor opslag en gebruik van zelf opgewekte energie.
• Meld zonnepanelen aan bij de netbeheerder.

Wat kun je als bedrijf doen?

• Analyseer je energieprofiel en zoek naar besparingen.
• Probeer pieken in het verbruik te voorkomen of uit te stellen naar een moment buiten de spits op het net.
• Investeer in energieopslag en flexibiliteit.
• Werk samen met andere bedrijven en de gemeente aan collectieve oplossingen.
• Neem deel aan pilots voor ‘achter-de-meter’-oplossingen.

Samen maken we de stap naar een netbewuste gemeente!